Roddels bij De Marolles

Historische datum 9 augustus 1760 | Notaris Thierry Daniel de Marolles

Probleemkind Philippe de Marolles jr. trad nooit in de voetsporen van zijn vader Philippe en zijn broer Thierry Daniel de Marolles, beiden gerespecteerde notarissen. Volgens de archieven begonnen de roddels over een onecht kind, bigamie en de huwelijkse plicht allemaal bij zijn schoonzus.

Notarissen Philippe en Thierry Daniel de Marolles, vader en zoon, waren ogenschijnlijk uiterst nette heren. Ze hadden een klantenkring uit de keurige midden- en bovenklasse van Amsterdam, en specialiseerden zich in deugdelijke akten als wisselprotesten, machtigingen en chertepartijen. Toch was er een probleemkind binnen de propere familie de Marolles: Philippe Jr. Hij dook bij verschillende notarissen nog wel eens op als getuige, maar trad uiteindelijk nooit in de voetsporen van zijn vader Philippe en zijn broer Thierry Daniel. Er is weinig over zijn leven bekend tot 1760, toen hij op het punt stond zijn vrijgezellenbestaan op te geven.

Philippe Jr. was inmiddels 41 jaar en had besloten om zich eindelijk in het huwelijk te begeven met de Utrechtse weduwe Abigael Paats. Zijn aanstaande schoonzus, Johanna Dolphina Paats, was blijkbaar geen voorstander van het huwelijk en begon allerlei roddels te verspreiden over haar toekomstige zwager. Daar had Philippe Jr. ook lucht van gekregen. Middels een insinuatie probeerde hij Johanna Dolphina tot zwijgen te brengen.

Volgens Philippe Jr. zou Johanna Dolphina niet alleen hebben gezegd dat hij reeds een getrouwd man was (met een nog levende vrouw in Amsterdam), maar ook "dat hij een bastert off onecht kint was, en geen echte soon van den overledene notaris Philippe de Marolles." Daarnaast zou zijn broer, de ons allen bekende notaris Thierry Daniel, ieder jaar 100 rijksdaalders aan Philippe betalen, "omdat hij een hoerekint van den oude notaris Philippe de Marolles was."

'omdat hij een hoerekint van den oude notaris was'

Vader Philippe Sr. was in 1710 getrouwd met Jeanne Breton. In de doopregisters zijn er vijf kinderen van hen te vinden, van wie er vier een volwassen leeftijd hebben bereikt: Thierry Daniel (1712), Geertruijd Marie (1713), Marguerite (1715), Philippe (1717, overleed twee weken na zijn geboorte), en Philippe (1719). Volgens Johanna Dolphina had Philippe Sr. maar twee legitieme kinderen, "een soon en een dochter". Het ziet dus er naar uit dat Johanna Dolphina in ieder geval Thierry Daniel als echt kind beschouwde.

Philippe Jr. verzocht een deurwaarder of ander legaal persoon aan Johanna Dolphina te vragen of zij wilde stoppen met de leugens, "mitsgaders den insinuant te houden voor een man van eer en probiteit, op wiens perzoon eer off gedrag zij geinsinueerde niets te zeggen weet." Johanna Dolphina hield echter voet bij stuk. Aan de deurwaarder verklaarde ze dat ze de roddels had gehoord van een man uit Amsterdam, wiens naam ze niet wilde noemen.

Het conflict lijkt nog enige maanden te hebben voortgeduurd. Pas een halfjaar later gingen Philippe Jr. en Abigael in ondertrouw. Een paar weken daarna, op 23 april, trouwden ze in Utrecht.

Maar niet veel later ging het weer mis. Op 4 december 1761 legden verschillende getuigen op verzoek van Abigael een belastende verklaring over Philippe Jr. af. Hij zou "[blijven] weigeren aan haar requirante de huwelijkse pligt als man te volbrengen". Het huwelijk was al die tijd ongeconsummeerd gebleven, en Philippe Jr. had blijkelijk weinig zin om die situatie te veranderen. De opgeroepen getuigen hadden met Philippe hierover gesproken, en hij erkende vrijelijk dat hij zich ver weg hield van de bedstee. Volgens zijn eigen verklaring voelde "hij sig te swak daar toe" en "buyte staad". Hij wenste wel dat het anders geweest zou zijn, en vroeg de getuigen zelfs of zij misschien een dokter kenden die hem van zijn problemen af zou kunnen helpen, zodat hij "sijn pligt als man [kon] volbrengen". Op andere momenten leek Philippe volgens de getuige minder rouwig om de situatie; dan zei hij dat het helemaal niet een van zijn plichten was, dat hij kon doen en laten wat hij wilde, en dat hij het alleen zou overwegen als hij behoefte had en "het hem geleegen quam".

Het is waarschijnlijk dat Abigael en Philippe Jr. hun schijnhuwelijk nooit hebben weten op te lossen. Philippe Jr. stierf in maart 1767, in het huis van een vriend in Den Haag en ver weg van Amsterdam en Abigael. Zijn broer Thierry Daniel brandde zich niet aan de afhandeling van de nalatenschap en machtigde bij notaris Egidius Cremer een van zijn klerken om Philippe Jr.'s erfenis nader te bekijken.

Abigael had ondertussen een nieuwe geliefde gevonden: Pieter Adriaan Martensz, een luitenant in het leger én kroongetuige in de verklaring over de seksuele onthouding van Philippe Jr. In 1769 stapte ze, wederom in Utrecht, in het huwelijksbootje met Pieter. In tegenstelling tot Philippe vervulde Pieter zijn huwelijkse plicht wel: minstens één zoon werd uit dit derde huwelijk geboren.

Voor zover bekend is notaris Thierry Daniel de Marolles nooit zelf getrouwd. Wellicht hebben de roddels over de buitenechtelijke activiteiten van zijn vader, en de brandjes die hij moest blussen omtrent de verdachte aseksualiteit van zijn broer, hem afgeschrikt om ooit voor het altaar te verschijnen.

Tags

18e eeuwFamilieVaderschapRoddel
Deel artikel

     
   Gerelateerde artikelen