Notarissen Netwerk


Dankzij de miljoenen notariële akten die bij Alle Amsterdamse Akten geïndexeerd worden, wordt de geschiedenis van Amsterdam herschreven. Desondanks wisten we nog maar weinig over de Amsterdamse notarissen zelf. Daar komt nu verandering in met het Notarissen Netwerk, waar de biografische gegevens en onderlinge relaties van Amsterdamse notarissen van de zestiende tot de vroege twintigste eeuw te vinden zijn.

Het veelgebruikte overzichtswerk over de Amsterdamse notarissen is het Repertorium van notarissen residerende in Amsterdam, Amstelland, ambachtsheerlijkheden en geannexeerde gemeenten 1524-1810 door A.I. Bosma uit 1998. Het repertorium bevat biografische gegevens van 670 Amsterdamse notarissen.

Vanuit het indexeringsproject Alle Amsterdamse Akten op VeleHanden kwamen steeds meer nieuwe gegevens over de notarissen naar boven, bijvoorbeeld over de locatie van hun kantoren of de talen in hun akten. Wat nog interessanter was, is dat we steeds vaker onderlinge relaties tegenkwamen. Sommige notarissen waren directe familie, denk aan de Dorpers, anderen waren aan elkaar verwant geraakt door huwelijken, en weer anderen werkten samen of waren klerk of getuige geweest bij een andere notaris. Ook ontbraken er notarissen in het repertorium zoals de negentiende-eeuwse notarissen. Het oude Repertorium voldeed daarom niet meer. Er moest een nieuwe plek komen voor het opslaan, uitbreiden en delen van alle gegevens: Het Notarissen Netwerk.

Het doel van het Notarissen Netwerk is om zoveel mogelijk informatie te verzamelen over de notarissen om zo meer te weten te komen over de praktijk van het notariaat van de zestiende tot en met de twintigste eeuw. De gegevens kunnen door iedereen geraadpleegd en gebruikt worden. Dankzij de vele vondsten bij Alle Amsterdamse Akten komen we steeds meer te weten over de notarissen. Het Notarissen Netwerk is dan ook work in progress en zal steeds worden aangevuld met nieuwe kennis. De complete dataset komt ook als download beschikbaar.

In het Notarissen Netwerk staan alle notarissen uit Amsterdam en ommelanden die al bekend waren uit het repertorium. Daarnaast zijn alle notarissen toegevoegd die nog niet in het repertorium stonden, zoals notarissen uit de negentiende en vroege twintigste eeuw, en notarissen van wie geen protocol bewaard is gebleven. Wanneer je een notaris aanklikt, krijg je de beschikking tot allerlei biografische gegevens: personalia, naamsvarianten, gebeurtenissen, jaren waarin ze werkzaam waren, nevenfuncties, talen, locaties, netwerk, bronnen, en eventuele extra informatie. Naast dat er gezocht kan worden op naam van notaris, zijn er nu drie nieuwe functionaliteiten. Een belangrijke toevoeging is dat er nu ook gezocht kan worden op jaar. Zoek je bijvoorbeeld op "1753", dan krijg je alle notarissen werkzaam in dat jaar. Daarnaast is het via Netwerk Visualisatie mogelijk om de bekende netwerken met één klik in beeld te krijgen. Hier zijn niet alleen familierelaties in opgenomen, denk bijvoorbeeld aan de neven Jacobus (1695-1763) en Jan Ardinois (1692-1765), maar ook klerken, getuigen, opvolgers, voorgangers, en indirecte familierelaties met andere notarissen. Een leuke toevoeging is ook de afdeling Portretten, waar alle tot nu toe bij ons bekende portretten van notarissen zijn verzameld.

  • Een greep uit de portrettengalerij

    We proberen alle notarissen een gezicht te geven.

  • (vermoedelijk) Jacques Razet

    Notaris van 1585 tot 1608

  • Philip Zweerts

    Notaris van 1730 tot 1774

  • Antonie Arnold Francois Schouten

    Notaris van 1866 tot 1881

De afgelopen tijd zijn er al heel wat leuke vondsten gedaan. Notarissen blijken middenin het (culturele) leven te hebben gestaan. Wist u bijvoorbeeld dat Benedict Baddel (1594-1658) naast notaris ook dichter was? In 1616 verscheen zijn werk Poëms d'amours, een bundel vol liefdesgedichten. En zo waren er meer creatieve notarissen, zoals Joris de Wijse die naast notaris ook dichter, kunsthandelaar, en toneelschrijver was.

En dankzij het Notarissen Netwerk komen we ook achter relaties met andere plaatsen en archieven. Zo bleek dat de notarissen Casparus (1720-1783) en Leonard Beels (1765-1793) een heel archief hebben achtergelaten dat bewaard is in het Noord-Hollands Archief. In dat archief zijn prachtige stukken te vinden, zoals hun admissie tot notaris, maar ook een album amicorum van Leonard Beels. In dit album schreven zijn familie en vrienden korte gedichtjes, een enkele keer zelfs met tekening. Eén van die vrienden was de latere notaris Johannes Beeldsnijder (1761-1817), die in 1784 twee bladzijden vol schreef 'als teeken van waare vriendschap'.

Een andere interessante notarissenfamilie die connecties had buiten Amsterdam was de familie Bruijningh-Meerhout. Deze familie kan omschreven worden als een ware notarissendynastie. Elf notarissen hadden een familieband, te beginnen bij Frans Anthonisz. Bruijningh (overleden 1591) die eind zestiende eeuw notaris was in Amsterdam. Twee van zijn zonen werden ook notaris en zijn dochter trouwde met notaris Jacob Meerhout (1577-1631). Niet alleen in Amsterdam hadden ze grote invloed, ook waren diverse notarissen actief in West-Friesland. Zo werd Jacob Meerhout geadmitteerd in Hoorn, waarna hij in Amsterdam notaris is geworden, en diverse Bruijningh telgen hebben akten opgesteld die gepasseerd zijn in Enkhuizen.

'Ontbreken er gegevens? Laat het ons weten!'

Zoals eerder vermeld is het Notarissen Netwerk work in progress. Mocht u een toevoeging hebben op het bestaande netwerk, deel dat met ons via alleakten[@]amsterdam.nl of, voor deelnemers aan Alle Amsterdamse Akten, het forum op VeleHanden. Hiermee kunnen we uiteindelijk nog beter in kaart brengen hoe de netwerken zich gevormd hebben en wat voor unieke mannen de notarissen van Amsterdam waren.

Op Alle Amsterdamse Akten zijn diverse artikelen te vinden over nevenfuncties en de persoonlijke levens van de Amsterdamse Notarissen.

Zie ook de lijst met Amsterdamse notarissen bij Ecartico: Linking cultural industries in the early modern Low Countries, ca. 1475 - ca. 1725.

Tags

Netwerk
Deel artikel

     
   Gerelateerde artikelen