'Uit vreese' voor de notaris. De reis van slavenschip 't Gezegende Suikerriet

In november 1746 verscheen de 24-jarige Hans Evers bij notaris Benjamin Phaff in diens kantoor bij de Beurs. Evers wilde een eerder door hem afgelegde scheepsverklaring intrekken. De redenen die hij hiervoor gaf logen er niet om. De andere bemanningsleden van het schip waarop hij had gevaren zouden hem met ‘veele vloek en scheldwoorden’ hebben gedwongen om de eerder opgestelde verklaring af te leggen en zelfs de notaris zou hem hebben bedreigd. Wat was er gebeurd? 

Historische datum 1 november 1746

Een slaafgemaakte familie in Amsterdam

In 1783 werden Anthony, zijn vrouw Magdalena en hun zoontje Emanuel vanuit Curaçao naar Amsterdam meegenomen. Daar kwamen zij terecht in een woning aan de Nieuwe Herengracht, het huidige nummer 105. 

Cardamom, curcuma, campher, catoen, caliatourhout en meer

Op 5 juli 1797 wordt bij Jan Harmsen een koopcontract getekend voor de levering van enorme hoeveelheden specerijen, hout, koffie, katoen en andere zaken aan een handelscompagnie in Denemarken omdat het vrijwel onmogelijk is de kostbare Indische producten uit Batavia naar Amsterdam te vervoeren. Wat was er aan de hand? 

Potasch

Aan boord van Amsterdamse schepen komen we regelmatig vaten potasch tegen in scheepsverklaringen. Eerste associatie met het begrip potasch zijn de kluchten met de Joodse kooplieden Potasch en Perlemoer in de hoofdrol. Maar wat is potasch eigenlijk? Waar kwam het vandaan en waar werd het voor gebruikt? 

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe  

Boek: Alle Amsterdamse Akten

 

Zelf
onderzoeken?

Ga naar de index  

​Dodelijk gewond bij optocht van het Prinselijk paar

Op 1 juni 1768 werd in het bijzijn van het prinselijk paar de vorstelijke loge in de Stadsschouwburg geopend. Eerder op de dag waren Prins Willem V (1748-1806) en zijn gemalin Wilhelmina van Pruisen (1751-1820) door de Burgercompagnie van wijk 5 van het stadhuis op de Dam, waar zij door de stad op een groot feestmaal waren getrakteerd, naar de schouwburg aan de Keizersgracht geëscorteerd. Dat verliep door de grote publieke belangstelling niet zonder problemen, zo blijkt uit een verklaring bij notaris Wijthoff drie weken later. 

Historische datum 1 juni 1768

Valsheid in geschrifte

De informatie in notariële akten is altijd goudeerlijk en oprecht. Althans, dat is wat de comparanten willen dat we geloven. Onder ede en met droge ogen beweren gewiekste zakenlieden dat al hun intenties waarachtig zijn. Maar is dit wel zo? 

Historische datum achttiende eeuw

Gedwongen in dienst van de Spaanse koning

Schipper Jan Jacobsz Marsch van de Amsterdamse koopvaarder de Margaretha Galeij was op 6 april 1732 ten einde raad. Hij was met zijn schip nietsvermoedend de haven van Alicante binnengelopen en onmiddellijk had de Spaanse bevelhebber daar zijn schip in beslag genomen. 

Eerste algemene zeventiende-eeuwse Nederlandse HTR-model gepubliceerd!

De afgelopen jaren zijn er in ons project Crowd Leert Computer Lezen enorm veel scans getranscribeerd. Een groot deel van deze scans zijn gebruikt in een Transkribus-model dat samen met Chronicling Novelty is gemaakt en dat nu voor alle gebruikers van Transkribus gratis beschikbaar wordt gemaakt. Een droom wordt daarmee werkelijkheid: de lastig leesbare handschriften uit de zeventiende eeuw zijn voortaan automatisch te lezen! 

Historische datum 22-12-2021

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe  

Over het
project

Meer informatie  
projectupdate

822,861

aantal akten

vondst

Twee onbekende portretten van Jan Lievens

Op 8 november 1669 verschenen echtelieden Timon Veeneman en Helena Wijbrants voor notaris David Doornick om hun testament op te laten maken. Hierin worden enkele schilderijen genoemd waarvan één vermelding in het bijzonder opvalt: ‘de Conterfaijtsels van hen testateurs geschildert door Jan Lievensz’. Vermoedelijk hebben we hier te maken met een tot op heden onbekende vermelding van twee portretten van de bekende Hollandse meester. 

Historische datum 08-11-1669

Bloedbad in de Utrechtsedwarsstraat

Volkhouder Johan Philip Burger gaat zich aan sterke drank te buiten, met de bekende gevolgen voor zijn vrouw, Anna Margaretha Kletting, die hij razend en vloekend mishandelt, en zijn huisraad, dat hij regelmatig aan stukken slaat. 

Negen valkeniers

Op de heen- en terugweg van Amsterdam naar Archangelsk deed schipper Barthel Colijn het schiereiland Kola aan. Waarom precies? 

Historische datum 1740

Zo´n 70 schilderijen en enkele losse prenten

In de boedelinventaris van Christiaan van Tarelink (1726-1797) is, na de beschrijving van de inhoud van alle vertrekken van zijn huis aan de Herengracht, een aparte lijst opgenomen met een beschrijving van zijn schilderijen. Het is dan ook een prachtige collectie met werk van een aantal beroemde schilders uit de 17e eeuw. 

Over het
project

Meer informatie  
De beste verhalen uit het archief
van de Amsterdamse notarissen

Boek: Alle Amsterdamse Akten

 

projectupdate

731

aantal notarissen

vondst

Twee onbekende portretten van Jan Lievens

Op 8 november 1669 verschenen echtelieden Timon Veeneman en Helena Wijbrants voor notaris David Doornick om hun testament op te laten maken. Hierin worden enkele schilderijen genoemd waarvan één vermelding in het bijzonder opvalt: ‘de Conterfaijtsels van hen testateurs geschildert door Jan Lievensz’. Vermoedelijk hebben we hier te maken met een tot op heden onbekende vermelding van twee portretten van de bekende Hollandse meester. 

Historische datum 08-11-1669

'Uit vreese' voor de notaris. De reis van slavenschip 't Gezegende Suikerriet

In november 1746 verscheen de 24-jarige Hans Evers bij notaris Benjamin Phaff in diens kantoor bij de Beurs. Evers wilde een eerder door hem afgelegde scheepsverklaring intrekken. De redenen die hij hiervoor gaf logen er niet om. De andere bemanningsleden van het schip waarop hij had gevaren zouden hem met ‘veele vloek en scheldwoorden’ hebben gedwongen om de eerder opgestelde verklaring af te leggen en zelfs de notaris zou hem hebben bedreigd. Wat was er gebeurd? 

Historische datum 1 november 1746

​Dodelijk gewond bij optocht van het Prinselijk paar

Op 1 juni 1768 werd in het bijzijn van het prinselijk paar de vorstelijke loge in de Stadsschouwburg geopend. Eerder op de dag waren Prins Willem V (1748-1806) en zijn gemalin Wilhelmina van Pruisen (1751-1820) door de Burgercompagnie van wijk 5 van het stadhuis op de Dam, waar zij door de stad op een groot feestmaal waren getrakteerd, naar de schouwburg aan de Keizersgracht geëscorteerd. Dat verliep door de grote publieke belangstelling niet zonder problemen, zo blijkt uit een verklaring bij notaris Wijthoff drie weken later. 

Historische datum 1 juni 1768

Bloedbad in de Utrechtsedwarsstraat

Volkhouder Johan Philip Burger gaat zich aan sterke drank te buiten, met de bekende gevolgen voor zijn vrouw, Anna Margaretha Kletting, die hij razend en vloekend mishandelt, en zijn huisraad, dat hij regelmatig aan stukken slaat. 

Een slaafgemaakte familie in Amsterdam

In 1783 werden Anthony, zijn vrouw Magdalena en hun zoontje Emanuel vanuit Curaçao naar Amsterdam meegenomen. Daar kwamen zij terecht in een woning aan de Nieuwe Herengracht, het huidige nummer 105. 

Valsheid in geschrifte

De informatie in notariële akten is altijd goudeerlijk en oprecht. Althans, dat is wat de comparanten willen dat we geloven. Onder ede en met droge ogen beweren gewiekste zakenlieden dat al hun intenties waarachtig zijn. Maar is dit wel zo? 

Historische datum achttiende eeuw

Negen valkeniers

Op de heen- en terugweg van Amsterdam naar Archangelsk deed schipper Barthel Colijn het schiereiland Kola aan. Waarom precies? 

Historische datum 1740

Cardamom, curcuma, campher, catoen, caliatourhout en meer

Op 5 juli 1797 wordt bij Jan Harmsen een koopcontract getekend voor de levering van enorme hoeveelheden specerijen, hout, koffie, katoen en andere zaken aan een handelscompagnie in Denemarken omdat het vrijwel onmogelijk is de kostbare Indische producten uit Batavia naar Amsterdam te vervoeren. Wat was er aan de hand? 

Gedwongen in dienst van de Spaanse koning

Schipper Jan Jacobsz Marsch van de Amsterdamse koopvaarder de Margaretha Galeij was op 6 april 1732 ten einde raad. Hij was met zijn schip nietsvermoedend de haven van Alicante binnengelopen en onmiddellijk had de Spaanse bevelhebber daar zijn schip in beslag genomen. 

Zo´n 70 schilderijen en enkele losse prenten

In de boedelinventaris van Christiaan van Tarelink (1726-1797) is, na de beschrijving van de inhoud van alle vertrekken van zijn huis aan de Herengracht, een aparte lijst opgenomen met een beschrijving van zijn schilderijen. Het is dan ook een prachtige collectie met werk van een aantal beroemde schilders uit de 17e eeuw. 

Potasch

Aan boord van Amsterdamse schepen komen we regelmatig vaten potasch tegen in scheepsverklaringen. Eerste associatie met het begrip potasch zijn de kluchten met de Joodse kooplieden Potasch en Perlemoer in de hoofdrol. Maar wat is potasch eigenlijk? Waar kwam het vandaan en waar werd het voor gebruikt? 

Eerste algemene zeventiende-eeuwse Nederlandse HTR-model gepubliceerd!

De afgelopen jaren zijn er in ons project Crowd Leert Computer Lezen enorm veel scans getranscribeerd. Een groot deel van deze scans zijn gebruikt in een Transkribus-model dat samen met Chronicling Novelty is gemaakt en dat nu voor alle gebruikers van Transkribus gratis beschikbaar wordt gemaakt. Een droom wordt daarmee werkelijkheid: de lastig leesbare handschriften uit de zeventiende eeuw zijn voortaan automatisch te lezen! 

Historische datum 22-12-2021

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe