De mannenleeuw van Blaauw Jan

Notaris Jan de Vicq

Na de zeventiende-eeuwse Noord-Afrikaanse leeuw die met Michiel de Ruijter naar de Republiek was gekomen, is er – tachtig jaar later – een tweede leeuw gesignaleerd in Alle Amsterdamse Akten, in de beroemde herberg Blaauw Jan.

Op 16 augustus 1737 verkocht Jan Hendrik Mets, kastelein in herberg de Hoop, beter bekend als Blaauw Jan aan de Kloveniersburgwal, de inboedel, inclusief 'gediertens', aan zijn opvolger Anthonij Bergmeijer. Verkocht werden onder meer acht rode en één blauwe 'ravens' (ara's), samen 400 gulden, een witte kakketoe voor 70 gulden en drie apen voor 55 gulden. Verreweg het duurste dier was een 'manne leeuw', die voor niet minder dan drieduizend gulden genoteerd staat. Voorwaarde was wel dat het dier gezond geleverd zou worden. De waarde van dit roofdier laat zien dat hij een belangrijke trekpleister van de beroemde herberg moet zijn geweest.

Onder leiding van Bergmeijer werd de menagerie flink uitgebreid en bij iedere bijzondere 'aanwinst' plaatste de kastelein een advertentie in de krant. Zo kon men zich in 1738 vergapen aan een 'wild woutdier onlangs uit Oostindien gekomen, nooit hier te land meer gezien' en in 1743 aan twee 'wonderlijke zeedieren'. Steeds vaker werden er ook mensen tentoongesteld zoals de 'reus' Cajanus en de 22-jaar oude Fries Wybrant Lolkes, 'naeuwelijks 29 duijmen hoog' . Beiden mannen zijn te zien op de bekende prent van Theodorus Crajenschot uit 1751. Lolkes is ook te zien op een prent van C.F. Fritsch uit 1767. Pieter Barbiers maakte een tekening van Sychnecta, een mohawk uit Noord-Amerika, uit notariële akten blijkt dat Sychnecta onder valse voorwendselen naar Europa was gelokt en verkocht aan de weduwe Bergmeijer.

Op de prent van Crajenschot staan diverse roofdieren waaronder een vrouwtjes- en mannetjesleeuw. Die laatste moet alweer een nieuwe leeuw zijn geweest want in oktober 1744 plaatste Bergmeijer in diverse kranten een advertentie waarin hij niet alleen melding maakt van het overlijden van zijn 'niet minder schoonen dan kostbaaren Afrikaansen leeuw' in juni, maar ook dat hij op 26 oktober 'wederom tot zeer hoogen prijs' een leeuw heeft kunnen kopen, ditmaal een 'Barbarijsen Leeuw, in soort niet minder schoon dan de voorigen'. Wellicht dat we ook deze leeuw nog eens zullen tegenkomen in Alle Amsterdamse Akten.

Met dank aan AAA-vrijwilliger Hoppie

Tags

dieren18e eeuwAmsterdamkloveniersburgwal
Deel artikel

     
   Gerelateerde artikelen